Rümeysa Öztürk davası: gözaltıdan Temmuz 2026 kapanışına zaman çizelgesi

Tufts Üniversitesi doktora öğrencisi Rümeysa Öztürk, 25 Mart 2025’te Somerville, Massachusetts’te federal göçmenlik görevlilerince gözaltına alındı ve Louisiana’daki göçmenlik merkezine götürüldü. Takip eden süreç, aynı anda removal, öğrenci kaydı ve federal habeas davalarını içerdi. Tarafların 2026 ilkbaharında anlaşmasının ardından Öztürk Türkiye’ye döndü; Second Circuit temyiz kaydı 21 Temmuz 2026’da kapatıldı.

Bu haberde “mahkeme hükümeti ifade özgürlüğü ihlalinden kesin olarak sorumlu buldu” gibi dosyanın sonucunu aşan bir hüküm kurmuyoruz. Bazı federal kararlar Öztürk’ün iddialarında başarı olasılığını veya habeas incelemesinin mümkün olduğunu değerlendirdi; temel anayasal iddiaların tamamı nihai esas hükmüne dönüşmeden taraflar anlaştı.

Gözaltı ve federal mahkemeye erişim

Second Circuit’in 7 Mayıs 2025 tarihli yayımlanmış kararına göre Öztürk, geçerli F-1 statüsüyle Massachusetts’te yaşayan bir yüksek lisansüstü öğrenciydi. Altı sivil giyimli görevli onu 25 Mart’ta evinin yakınında gözaltına aldı ve eyaletler arası nakille Louisiana’ya götürdü. Avukatları o gece Massachusetts federal mahkemesinde habeas başvurusu yaptı; daha sonra dosya, nakil sırasında Vermont’ta bulunduğu gerekçesiyle Vermont Bölge Mahkemesine aktarıldı.

Temyiz mahkemesi 7 Mayıs’ta hükümetin transfer kararını durdurma talebini reddetti ve Öztürk’ün Vermont’a getirilmesine ilişkin alt mahkeme kararına uyulmasını emretti. Vermont federal yargıcı William K. Sessions III, 9 Mayıs 2025’te Öztürk’ün serbest bırakılmasına karar verdi. Mahkemenin o aşamadaki değerlendirmesi, detention’ın ifade özgürlüğü ve hukuki süreç iddiaları bakımından ciddi sorunlar doğurduğu yönündeydi; bu bir nihai tazminat veya sorumluluk kararı değildi.

Köşe yazısı ve hükümetin gerekçesi

Öztürk, 26 Mart 2024’te Tufts Daily’de üç öğrenciyle birlikte yayımlanan görüş yazısının ortak yazarlarından biriydi. Tufts Üniversitesi, Nisan 2025’te mahkemeye sunduğu açıklamada öğrencinin akademik ve idari bakımdan iyi durumda olduğunu ve söz konusu yazının ortak yazarlarından biri olduğunu doğruladı.

Hükümet, vizesinin Dışişleri Bakanlığı tarafından iptal edildiğini ve removal sürecinin göçmenlik mahkemesinde yürütülmesi gerektiğini savundu. Öztürk’ün avukatları ise gözaltı ve vize işlemlerinin korunmuş siyasi ifadeye misilleme olduğunu ileri sürdü. Second Circuit’in 2025 kararları esas itibarıyla federal mahkemenin habeas incelemesi ve kişinin nerede tutulacağı gibi yargı yetkisi sorunlarını ele aldı; removal’ın nihai sonucunu o kararlar belirlemedi.

Removal dosyası, doktora ve anlaşma

Öztürk’ün avukatlarının Second Circuit’e sunduğu 9 Şubat 2026 tarihli bildirim, göçmenlik yargıcının 29 Ocak’ta DHS’nin removability yükünü karşılamadığına karar verdiğini ve removal proceedings’i sonlandırdığını bildirdi. Bu noktada hükümetin Board of Immigration Appeals yoluna başvurma olanağı vardı.

Tufts kayıtları, Öztürk’ün Şubat 2026’da Child Study and Human Development alanında doktorasını tamamladığını doğruluyor. 17 Nisan 2026’da ACLU of Massachusetts, tarafların kalan federal ve göçmenlik uyuşmazlıklarını çözmek üzere anlaşmaya vardığını, öğrenci kaydının yeniden etkinleştirildiğini ve Öztürk’ün Türkiye’ye döndüğünü açıkladı. Bu bilgi Öztürk’ün hukuk ekibinin basın açıklamasıdır; anlaşmanın yayımlanmayan hükümleri hakkında çıkarım yapmıyoruz.

Second Circuit docket özeti, hükümet tarafının 17 Nisan’da temyizi kapatma talebi verdiğini ve mahkemenin 21 Temmuz 2026’da talebi kabul ederek temyizi düşürdüğünü gösteriyor. Bu nedenle önceki haberdeki “hükümet itirazı sürüyor” ifadesi artık güncel değildir.

Dava neyi belirledi, neyi belirlemedi?

Dosya, göçmenlik gözaltısına karşı habeas yolunun kullanılabilirliği, başka eyalete hızlı nakil ve ifade özgürlüğü iddiasının federal mahkemede dinlenmesi bakımından yayımlanmış kararlar üretti. Ancak tarafların anlaşması nedeniyle bütün anayasal iddialar tam yargılama ve nihai esas kararıyla sonuçlanmadı. Başka bir öğrencinin vize, SEVIS veya protesto faaliyeti dosyası otomatik olarak aynı sonuca ulaşmaz.

Gözaltı, removal bildirimi veya statü kaydı sorunu yaşayan kişi bu haberi hukuki strateji olarak kullanmamalıdır. Son tarihler kısa olabilir; bildirimin tam metni ve dosyanın bulunduğu yargı çevresiyle çalışan lisanslı bir göçmenlik avukatı değerlendirme yapmalıdır. USCIS kararlarındaki genel takdir çerçevesi için ayrıca PA-2025-16 kaynak rehberimize bakılabilir; bu politika uyarısı Öztürk dosyasının sonucu değildir.

Kaynaklar ve dosya kayıtları

• Second Circuit, Öztürk v. Hyde, 7 Mayıs 2025 kararı
• District of Vermont, 16 Mayıs 2025 habeas kararı
• Tufts University, mahkemeye sunulan üniversite açıklaması
• Second Circuit’e 9 Şubat 2026 tarihli removal kararı bildirimi
• ACLU of Massachusetts, 17 Nisan 2026 anlaşma ve dönüş açıklaması
• Second Circuit docket zaman çizelgesi, temyizin 21 Temmuz 2026’da kapanışı

Kaynaklar 28 Ağustos 2026 tarihinde kontrol edildi. Bu özet kamuya açık mahkeme kayıtları ve açıkça atfedilen taraf açıklamalarıyla sınırlıdır.